Borstwering: wat het is en welke hoogte er geldt

Een borstwering is de lage afscheiding onder een raam of langs een vloer, die voorkomt dat je naar buiten of naar beneden valt. Het woord wordt door elkaar gebruikt met balustrade en met doorvalbeveiliging, en dat is lastig, want er zitten verschillende maten aan vast.

Hieronder staat wat een borstwering precies is, wanneer je er een nodig hebt, welke hoogtes er gelden en hoe een stalen borstwering wordt gemaakt en bevestigd.

Wat een borstwering is, en wat het niet is

In de bouw is de borstwering het deel van de wand onder een raam: het stukje metselwerk of de constructie tussen de vloer en de onderdorpel. Zit er geen wand maar een raam dat tot de vloer doorloopt, dan moet er iets anders komen dat diezelfde functie overneemt. Dat is dan een stalen of glazen borstwering, en in de praktijk wordt dat ook wel een metalen borstwering of een doorvalbeveiliging genoemd. Een balustrade is hetzelfde idee, maar langs een vloerrand in plaats van onder een raam.

Wanneer je er een nodig hebt

De vuistregel: zodra er achter het raam of de vloerrand een hoogteverschil van meer dan een meter zit. Bij nieuwbouw is dat de grens, bij bestaande bouw ligt die op anderhalve meter. Zit de onderkant van een bereikbaar raam lager dan 0,85 meter boven de vloer, dan is er een voorziening nodig die het gat dicht.

De hoogtes die gelden

• 0,85 meter is de maat voor een borstwering onder een raam, gemeten van de vloer tot de bovenkant.
• 1,0 meter geldt langs een vloerrand, een vide of een overloop.
• 1,2 meter wordt het bij een hoogteverschil van meer dan dertien meter, dus pas bij hoogbouw.
• Een lage brede borstwering van minstens 0,7 meter hoog kan voldoen als hoogte plus breedte samen op 1,1 meter uitkomen — denk aan een dikke muur.

De hoogte wordt altijd gemeten vanaf het vloerniveau waar iemand op staat. Komt er nog een vloerafwerking, dan gaat die van je hoogte af; geef dat dus vooraf door. Wat voor jouw situatie precies geldt, kun je bij je gemeente navragen — wij maken en rekenen, wij toetsen geen plannen.

Openingen en kinderen

Twee eisen bepalen welke vulling je kunt kiezen. In de onderste zeventig centimeter mag geen opening zitten die breder is dan tien centimeter. En tussen twintig en zeventig centimeter hoogte mag er niets zijn om op te stappen: een horizontale regel of een gespannen kabel valt daar precies onder. Dat is waarom wij bij een borstwering verticale spijlen of glas adviseren en geen liggende lijnen. Meer over die verdeling in balustrade met verticale spijlen.

Hoe een stalen borstwering bevestigd wordt

• In de dag, tussen de twee zijkanten van de raamopening. Het meest onopvallend, maar de maatvoering moet tot op millimeters kloppen.
• Op de dag, tegen de binnen- of buitenzijde van de gevel geschroefd. Eenvoudiger en vergevingsgezinder.
• Met gevelbeugels, als er een rollaag, een speklaag of een afwijkend profiel in de weg zit.

In alle gevallen moet de bevestiging in constructief materiaal zitten: metselwerk, beton of staal. Alleen in het kozijn of in isolatie houdt het de belasting niet, en een borstwering moet een stevige duw kunnen opnemen.

Glas of staal

Bij een raam dat tot de vloer doorloopt, is glas de keuze als je het uitzicht onaangetast wilt houden; dan komt er gelaagd veiligheidsglas in, dat bij breuk aan de folie blijft hangen en de opening dicht houdt. Een stalen uitvoering met slanke verticale spijlen kost minder, vraagt minder schoonmaken en past bij een strakke gevel. Beide zijn veilig als de maten kloppen.

Hoe wij het maken

Wij meten de opening op drie hoogtes op, tekenen de borstwering uit met de verdeling en de bevestigingspunten erin, en je krijgt die tekening eerst ter controle. Pas na jouw akkoord gaat het de werkplaats in. Leveren en monteren doen we in Friesland, Groningen en Drenthe. Bekijk ook onze stalen balustrades.

Een bestaande borstwering vervangen

Zit er al een borstwering onder je raam en wil je die vervangen, dan is de oude bevestiging het aandachtspunt. Oude ankers in metselwerk zijn vaak gaan roesten, en roestend staal zet uit en duwt het metselwerk open. Haal ze er dus uit in plaats van ze af te zagen, en vul de gaten voordat de nieuwe erin komt. Komt er glas in plaats van spijlen, dan verandert ook de belasting: een glasvlak vangt meer wind op dan een open spijlenhek, dus de bevestigingspunten worden zwaarder. Hoe dat binnen uitpakt, lees je in glazen balustrade voor binnen.