Als je een balustrade van RVS laat maken, lijkt de materiaalkeuze een gelopen race: RVS is RVS. In de praktijk kies je tussen twee soorten die er van een meter afstand precies hetzelfde uitzien, maar die zich heel verschillend gedragen zodra er zout, chloor of strooizout in de lucht hangt. Het verschil zit in één toevoeging: molybdeen.
Hieronder lees je wat RVS 304 en RVS 316 van elkaar onderscheidt, wanneer je 304 gerust kunt gebruiken en in welke situaties je echt beter voor 316 gaat. Zo weet je wat je moet vragen voordat je iets laat maken, in plaats van er na een paar winters achter te komen.
Wat RVS eigenlijk is
RVS staat voor roestvast staal, niet voor roestvrij staal. Dat klinkt als een woordspel, maar het is precies waar het om gaat. Staal wordt roestvast door er minimaal 10,5 procent chroom aan toe te voegen. Dat chroom reageert met zuurstof uit de lucht en vormt een laagje chroomoxide van enkele atomen dik over het hele oppervlak. Dat laagje is de bescherming, en het herstelt zichzelf: krast iemand erover, dan vormt het zich binnen een paar uur opnieuw, zolang er zuurstof bij kan.
De drie elementen die in een balustrade het verschil maken:
- Chroom vormt de passieve beschermlaag. Zonder chroom geen RVS.
- Nikkel maakt het materiaal goed vervormbaar en te buigen, en zorgt ervoor dat het nauwelijks magnetisch is.
- Molybdeen zit alleen in 316 en beschermt tegen chloriden. Dat is de hele reden dat 316 bestaat.
RVS 304: de standaard voor de meeste situaties
RVS 304 bevat ongeveer 18 procent chroom en 8 procent nikkel, waardoor je het ook wel als 18/8 ziet staan. Het is de meest gebruikte soort, en voor het overgrote deel van de balustrades die wij maken is het ruim voldoende. Het is goed te buigen, goed te lassen en het laat zich mooi schuren.
Situaties waarin 304 een logische keuze is:
- Binnen, langs een trap, een vide of een overloop. Daar komt het materiaal nooit met zout in aanraking.
- Een balkon of dakterras in het binnenland, bijvoorbeeld in Heerenveen, Drachten, Assen of Emmen.
- Een terras of tuin bij een gewone woning, zonder zwembad en zonder zilte lucht.
- Een Frans balkon aan de voorgevel van een woning in de bebouwde kom.
RVS 316: molybdeen maakt het verschil
Aan RVS 316 is twee tot drie procent molybdeen toegevoegd. Dat molybdeen maakt de passieve laag veel beter bestand tegen chloriden, en chloriden zijn precies de stoffen die RVS aantasten. Ze vreten plaatselijk door het beschermlaagje heen en veroorzaken putcorrosie: kleine, diepe gaatjes die zich onder het oppervlak uitbreiden. Je ziet eerst een bruin stipje, en daaronder zit dan al een put.
In deze gevallen adviseren wij altijd 316:
- Aan de kust en op de Waddeneilanden. Zilte lucht slaat kilometers landinwaarts nog neer op het materiaal.
- Bij een zwembad of in een wellnessruimte. Chloordamp is agressiever dan zeelucht, en in een afgesloten ruimte blijft die damp hangen.
- Langs een weg of brug waar in de winter veel gestrooid wordt en opspattend water de balustrade raakt.
- In een industriële omgeving waar chloorhoudende stoffen in de lucht zitten.
Je ziet het verschil niet, en een magneet helpt ook niet
Dit is het punt waarop het in de praktijk misgaat. Een staander van 304 en een staander van 316 zijn visueel niet van elkaar te onderscheiden. De magneetproef die je op internet tegenkomt werkt hier niet: beide soorten zijn austenitisch en reageren nauwelijks op een magneet. Alleen met een laboratoriumanalyse of een handmeter stel je het met zekerheid vast.
Praktisch betekent dat twee dingen. Laat de soort altijd op de opdrachtbevestiging zetten, zodat later vaststaat wat er geleverd is. En ga er niet van uit dat RVS automatisch de zwaardere soort is: staat er alleen “RVS”, dan is het in de regel 304. Wil je 316, dan moet je daar expliciet om vragen, en dan valt het materiaal wat zwaarder uit in de begroting.
De afwerking bepaalt hoe het eruitziet
Naast de soort kies je de afwerking. Die heeft geen invloed op de corrosievastheid, maar wel op het aanzicht en op hoeveel je ziet als er iets op zit:
- Geschuurd (korrel 240) is de meest gebruikte afwerking: mat, met een fijne streeprichting. Vingerafdrukken en lichte krassen vallen hier het minst op.
- Geslepen is iets grover en wat industriëler van uitstraling.
- Gepolijst geeft bijna spiegelglans. Mooi in een strak interieur, maar buiten zie je elke vinger en elke regendruppel.
- Gestraald geeft een gelijkmatig, dof oppervlak zonder richting.
Bij buitengebruik letten we ook op de richting van de schuurstrepen. Staan die verticaal, dan loopt water met het vuil mee naar beneden in plaats van zich in de groefjes te verzamelen. Een klein detail dat op de lange termijn scheelt in hoe vaak je moet poetsen.
Wat wij adviseren
Wij werken in Friesland, Groningen en Drenthe, en de vuistregel die we daar aanhouden is eenvoudig. Zit je in het binnenland, dan is 304 een verstandige en zuinige keuze. Woon je op de eilanden, aan de kust of pal langs het water, dan is 316 het waard, omdat het herstellen van putcorrosie later altijd meer kost dan de juiste soort vooraf. Twijfel je, geef dan je adres en de situatie door, dan rekenen we het voor jouw geval na. Alles wat we leveren tekenen en maken we zelf in onze eigen werkplaats, dus zowel 304 als 316 is mogelijk. Een overzicht van wat we maken vind je bij onze RVS balustrades.